Οστεοαρθρίτιδα: τι συμβαίνει στην άρθρωση και πώς τη φροντίζετε στην καθημερινότητα

Τι είναι η οστεοαρθρίτιδα με απλά λόγια;

Φανταστείτε την άρθρωση σαν έναν μεντεσέ. Τα άκρα των οστών καλύπτονται από χόνδρο, ένα λείο, ελαστικό στρώμα που αφήνει τα οστά να γλιστρούν το ένα πάνω στο άλλο. Στην οστεοαρθρίτιδα αυτό το στρώμα λεπταίνει και γίνεται πιο τραχύ με τα χρόνια.

Δεν αλλάζει όμως μόνο ο χόνδρος. Αλλάζει όλη η άρθρωση: το οστό κάτω από τον χόνδρο, ο αρθρικός υμένας, οι σύνδεσμοι και οι μύες γύρω της. Γι’ αυτό ο πόνος δεν ακολουθεί πάντα αυτό που δείχνει η ακτινογραφία. Κάποιοι με «άσχημη» ακτινογραφία νιώθουν λίγα, κάποιοι άλλοι το αντίθετο.

Στην Ελλάδα θα την ακούσετε και ως «αρθρίτιδα», «αρθρίτιδα από φθορά» ή απλώς «φθορά». Ο ιατρικός όρος είναι οστεοαρθρίτιδα, και διαφέρει από τις φλεγμονώδεις αρθρίτιδες, για τις οποίες θα βρείτε περισσότερα στη σελίδα αρθρίτιδα: συμπτώματα.

Ποια είναι τα πρώτα σημάδια της οστεοαρθρίτιδας;

Τα συμπτώματα έρχονται σιγά σιγά, μέσα σε μήνες ή χρόνια. Τα πιο χαρακτηριστικά είναι:

• πόνος που αυξάνεται με τη χρήση και ηρεμεί με την ξεκούραση·
• δυσκαμψία το πρωί ή μετά από ώρα καθιστοί, που συνήθως περνά σε λιγότερο από μισή ώρα·
• τρίξιμο ή «κρακ» όταν κινείται η άρθρωση·
• μικρότερο εύρος κίνησης, για παράδειγμα δυσκολία να λυγίσει τελείως το γόνατο·
• ήπιο πρήξιμο μετά από μεγάλη φόρτιση·
• ευαισθησία στις αλλαγές του καιρού, που πολλοί περιγράφουν ως «τα νιώθω πριν βρέξει».

Οστεοαρθρίτιδα γόνατος: πώς φαίνεται στην καθημερινότητα;

Το γόνατο είναι η άρθρωση που «μιλά» πιο συχνά. Το πρώτο σημάδι είναι συνήθως τα σκαλιά, ιδίως στο κατέβασμα, και το σήκωμα από χαμηλή καρέκλα ή από τον καναπέ. Ο πόνος εντοπίζεται συχνά στην εσωτερική πλευρά του γονάτου ή πίσω από την επιγονατίδα.

Μετά από μια μεγάλη βόλτα στη λαϊκή ή ένα απόγευμα όρθιοι στην κουζίνα, το γόνατο μπορεί να βαραίνει και να πρηστεί ελαφρά. Το πρωί χρειάζονται λίγα βήματα για να «ξεκλειδώσει».

Για τις γενικές αιτίες του πόνου στο γόνατο δείτε τη σελίδα πονάνε τα γόνατα. Για ήπιες ασκήσεις βήμα βήμα, διαβάστε τον οδηγό ασκήσεις για γόνατα με οστεοαρθρίτιδα.

Οστεοαρθρίτιδα χεριών: τι προσέχετε στα δάχτυλα;

Στα χέρια, η οστεοαρθρίτιδα προτιμά τις αρθρώσεις κοντά στα νύχια, τις μεσαίες αρθρώσεις των δαχτύλων και τη βάση του αντίχειρα. Εκεί μπορεί να εμφανιστούν μικρά, σκληρά οζίδια, που οι γιατροί λένε οζίδια Heberden ή Bouchard.

Στην πράξη, το καταλαβαίνετε όταν δυσκολεύεστε να ανοίξετε ένα βάζο, να στρίψετε ένα κλειδί, να κουμπώσετε ένα πουκάμισο ή να κρατήσετε το μαχαίρι για πολλή ώρα. Η βάση του αντίχειρα πονά συχνά όταν πιάνετε κάτι σφιχτά.

Βοηθούν τα χοντρά χερούλια, τα ανοιχτήρια βάζων, η ζεστασιά το πρωί, για παράδειγμα τα χέρια σε χλιαρό νερό, και τα συχνά μικρά διαλείμματα στις λεπτές δουλειές.

Γιατί η οστεοαρθρίτιδα ισχίου πονά συχνά στη βουβωνική χώρα;

Η άρθρωση του ισχίου βρίσκεται βαθιά, μπροστά, κοντά στη βουβωνική χώρα. Γι’ αυτό ο πόνος της οστεοαρθρίτιδας ισχίου γίνεται συχνά αισθητός εκεί, στο μπροστινό μέρος του μηρού και καμιά φορά ως το γόνατο, ενώ πολλοί περιμένουν να πονά «στο πλάι».

Χαρακτηριστικές δυσκολίες είναι το φόρεμα κάλτσας και παπουτσιού, η έξοδος από το αυτοκίνητο και το κόψιμο των νυχιών των ποδιών. Περισσότερα για την περιοχή θα βρείτε στη σελίδα πόνος στο ισχίο.

Ποιος έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσει οστεοαρθρίτιδα;

Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι απλώς «θέμα ηλικίας», αν και γίνεται συχνότερη μετά τα 50. Η πιθανότητα αυξάνεται όταν συνυπάρχουν κάποιοι από τους παρακάτω παράγοντες:

• Βάρος: κάθε επιπλέον κιλό φορτίζει γόνατα και ισχία σε κάθε βήμα.
• Φύλο: στις γυναίκες, ιδίως μετά την εμμηνόπαυση, εμφανίζεται συχνότερα σε χέρια και γόνατα.
• Παλιός τραυματισμός: ένα κάταγμα, ένας μηνίσκος ή ένας χιαστός μπορούν να επηρεάσουν την άρθρωση χρόνια μετά.
• Βαριά ή επαναλαμβανόμενη δουλειά: γονατιστή εργασία, σήκωμα βαρών, πολλές ώρες όρθιοι.
• Οικογένεια: όταν η μητέρα ή ο πατέρας είχαν οστεοαρθρίτιδα, ιδίως στα χέρια.

Πώς βάζει τη διάγνωση ο γιατρός;

Ο γιατρός ξεκινά με κουβέντα: πού πονάτε, από πότε, τι σας δυσκολεύει, πόσο κρατά η πρωινή δυσκαμψία. Ακολουθεί κλινική εξέταση, όπου ελέγχει την κίνηση, το πρήξιμο και τα σημεία που πονούν.

Συχνά ζητά ακτινογραφία, που δείχνει το διάστημα ανάμεσα στα οστά και τα οστεόφυτα. Εξετάσεις αίματος γίνονται κυρίως για να αποκλειστούν άλλες μορφές αρθρίτιδας. Μπορείτε να ξεκινήσετε από τον προσωπικό σας γιατρό, που θα σας παραπέμψει σε ορθοπαιδικό ή ρευματολόγο αν χρειαστεί.

Μην περιμένετε το επόμενο προγραμματισμένο ραντεβού αν παρατηρήσετε κάτι από τα παρακάτω:

• ξαφνικό ή πολύ έντονο πόνο·
• κοκκίνισμα, ζέστη ή μεγάλο πρήξιμο της άρθρωσης·
• πυρετό μαζί με πόνο στην άρθρωση·
• πόνο μετά από πτώση ή χτύπημα·
• πόνο τη νύχτα που σας ξυπνά·
• μούδιασμα ή αδυναμία στο πόδι ή στο χέρι·
• πόνο που δεν βελτιώνεται μετά από μέρες.

Τι βοηθά στην καθημερινότητα με οστεοαρθρίτιδα;

Η καλή είδηση είναι ότι πολλά από όσα βοηθούν βρίσκονται στα δικά σας χέρια. Δεν είναι εντυπωσιακά, είναι όμως σταθερά:

• Σωστό βάρος: ακόμη και λίγα κιλά λιγότερα ελαφρύνουν τα γόνατα στα σκαλιά.
• Παπούτσια: με καλή σόλα και σταθερή φτέρνα, χωρίς ψηλό τακούνι.
• Μοίρασμα των δουλειών: σφουγγάρισμα σήμερα, ψώνια αύριο, όχι όλα μαζί.
• Ζεστασιά για τη δυσκαμψία: ένα ζεστό ντους το πρωί βοηθά την άρθρωση να ξεκινήσει.
• Ύψος καθίσματος: μια λίγο ψηλότερη καρέκλα κάνει το σήκωμα πιο εύκολο.
• Διατροφή: η μεσογειακή κουζίνα στηρίζει το βάρος και τη γενική υγεία, δείτε τον οδηγό αρθρίτιδα και τροφές.

Ποιες ασκήσεις κάνουν καλό στην οστεοαρθρίτιδα;

Η κίνηση είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα για μια άρθρωση με φθορά. Ο χόνδρος «τρέφεται» όταν η άρθρωση κινείται και οι δυνατοί μύες παίρνουν μέρος του φορτίου.

Το περπάτημα σε επίπεδο έδαφος, το κολύμπι, η άσκηση μέσα στο νερό και το ποδήλατο είναι φιλικά για γόνατα και ισχία. Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης του τετρακεφάλου, του μπροστινού μυός του μηρού, στηρίζουν το γόνατο. Για τα χέρια, απαλά ανοίγματα και κλεισίματα της παλάμης το πρωί.

Ένας απλός κανόνας: ήπια ενόχληση κατά την άσκηση είναι συνήθως αποδεκτή, οξύς πόνος ή πόνος που κρατά ως την επόμενη μέρα σημαίνει ότι πρέπει να χαμηλώσετε την ένταση. Ένας φυσικοθεραπευτής μπορεί να σας δείξει πρόγραμμα στα μέτρα σας.

Πού ταιριάζει ένα δροσιστικό gel στη φροντίδα;

Ένα gel εξωτερικής χρήσης δεν αλλάζει την πορεία της οστεοαρθρίτιδας και δεν αντικαθιστά όσα ορίζει ο γιατρός. Μπορεί όμως να γίνει μια ευχάριστη στιγμή φροντίδας μέσα στη μέρα: πριν από τη βόλτα, μετά τις δουλειές, πριν από τον ύπνο.

Το Osteomed Ultra gel συνδυάζει έλαιο ελάτης Σιβηρίας, έλαιο μέντας και μαγνήσιο. Σύμφωνα με τον πωλητή, προορίζεται να απαλύνει την ενόχληση στις αρθρώσεις και να στηρίζει την κινητικότητα. Το απλώνετε πρωί και βράδυ στο γόνατο, στο ισχίο ή στα δάχτυλα, με απαλό μασάζ, και νιώθετε μια δροσερή αίσθηση.

Αν θέλετε να το δοκιμάσετε, η παραγγελία γίνεται με όνομα και τηλέφωνο: σας καλεί σύμβουλος του πωλητή και πληρώνετε με αντικαταβολή.